- Η προσωποκεντρική φροντίδα ήταν, είναι και παραμένει στον πυρήνα της ιατρικής, δήλωσε σε ομιλία του ο Πρόεδρος του ΠΙΣ Δρ Πέτρος Αγαθαγγέλου
Την ανάγκη το σύστημα υγείας να προσαρμοστεί στην προσωποκεντρική φιλοσοφία της ιατρικής και να διασφαλίζει ότι ο ιατρός διαθέτει τον χρόνο, τα μέσα και το κατάλληλο πλαίσιο για να ακούει, να εξηγεί και να συνδιαμορφώνει με τον ασθενή τις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του, ανέδειξε, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, Δρ Πέτρος Αγαθαγγέλου, κατά την ομιλία του στην εσπερίδα με θέμα «Προσωποκεντρική Φροντίδα Υγείας», η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 21 Απριλίου 2026 στην Αίθουσα UNESCO του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
Ο Πρόεδρος του ΠΙΣ υπογράμμισε ότι η προσωποκεντρική φροντίδα δεν αποτελεί μια νέα ή συμπληρωματική προσέγγιση, αλλά βρισκόταν πάντοτε στον πυρήνα της ίδιας της ιατρικής.
«Η προσωποκεντρική φροντίδα ήταν, είναι και παραμένει στον πυρήνα της ιατρικής. Δεν μπορεί η ιατρική να προσαρμόζεται στις αδυναμίες του συστήματος. Το σύστημα οφείλει να προσαρμοστεί σε αυτή τη φιλοσοφία και να επιτρέπει στον ιατρό να ασκεί πραγματικά τον ρόλο του», τόνισε.
Όπως σημείωσε, ένα σύστημα με υπερβολική γραφειοκρατία, περιορισμένο χρόνο εξέτασης και διοικητικές διαδικασίες που στερούν από τον ιατρό τη δυνατότητα ουσιαστικής επικοινωνίας με τον ασθενή, δεν μπορεί να υπηρετήσει την ποιοτική και ανθρώπινη φροντίδα.
Στην παρέμβασή του με θέμα «Ο Ρόλος του Ιατρού στην Προσωποκεντρική Φροντίδα: Από τη Θεραπεία στη Συμμετοχή του Ασθενούς», ο Πρόεδρος του ΠΙΣ τόνισε ότι η σύγχρονη ιατρική δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην τεχνολογική πρόοδο, τις θεραπείες και τις διαγνωστικές μεθόδους, αλλά οφείλει να διατηρεί στο επίκεντρό της τον άνθρωπο.
«Ο ασθενής δεν είναι μόνο μια διάγνωση, ένας αριθμός φακέλου ή μια εργαστηριακή τιμή. Είναι άνθρωπος, με αγωνίες, φόβους, ελπίδες, οικογένεια, προσωπικές αξίες και δικαίωμα να ακούγεται», υπογράμμισε ο Δρ Αγαθαγγέλου.
Ο Πρόεδρος του ΠΙΣ ανέφερε ότι ο ρόλος του ιατρού σήμερα αναβαθμίζεται και δεν εξαντλείται στην επιστημονική γνώση, αλλά περιλαμβάνει την ουσιαστική επικοινωνία, την ενσυναίσθηση και τη συμμετοχή του ασθενούς στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του.
«Ο γιατρός του σήμερα δεν αρκεί να είναι μόνο άριστος επιστήμονας. Οφείλει να είναι και συνοδοιπόρος. Να ακούει, να εξηγεί, να εμπνέει εμπιστοσύνη και να ενδυναμώνει τον ασθενή ώστε να συμμετέχει ουσιαστικά στις αποφάσεις», σημείωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κοινή λήψη αποφάσεων (shared decision making), η οποία, όπως είπε, αποτελεί βασική προϋπόθεση για πραγματικά ποιοτική φροντίδα. Όπως εξήγησε, ο ιατρός οφείλει να παρουσιάζει με σαφήνεια τις θεραπευτικές επιλογές, τα οφέλη, τους κινδύνους και τις εναλλακτικές λύσεις, ενώ ο ασθενής καλείται να εκφράζει τις ανάγκες, τις αξίες και τις προσωπικές του προτεραιότητες.
«Ο γιατρός γνωρίζει την επιστήμη. Ο ασθενής γνωρίζει τη ζωή του. Και μόνο όταν αυτά τα δύο συναντηθούν, μπορούμε να μιλήσουμε για πραγματικά ποιοτική φροντίδα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Δρ Αγαθαγγέλου επεσήμανε ότι για να εφαρμοστεί ουσιαστικά η προσωποκεντρική φροντίδα, απαιτούνται αλλαγές και στο ίδιο το σύστημα υγείας. Όπως είπε, η υπερβολική γραφειοκρατία, τα περιορισμένα χρονικά περιθώρια και η πίεση που δέχονται οι επαγγελματίες υγείας λειτουργούν ανασταλτικά στη δημιουργία μιας ουσιαστικής σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ ιατρού και ασθενούς.
«Δεν μπορούμε να μιλούμε για ουσιαστική επικοινωνία όταν τα ραντεβού διαρκούν ελάχιστα λεπτά. Ο γιατρός δεν πρέπει να “τιμωρείται” επειδή αφιερώνει χρόνο στον ασθενή. Αντίθετα, πρέπει να ενθαρρύνεται και να διευκολύνεται», υπογράμμισε.
Ο Πρόεδρος του ΠΙΣ σημείωσε ακόμη ότι, παρά τις δυνατότητες που προσφέρουν η τεχνητή νοημοσύνη, η ψηφιακή υγεία και η εξατομικευμένη ιατρική, καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον ιατρό και τον ασθενή.
«Η μεγαλύτερη δύναμη της ιατρικής δεν βρίσκεται μόνο στα φάρμακα και στα μηχανήματα. Βρίσκεται στη σχέση», ανέφερε.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Δρ Αγαθαγγέλου τόνισε ότι η προσωποκεντρική φροντίδα αποτελεί όχι μόνο ιατρική, αλλά και ηθική και κοινωνική αναγκαιότητα:
Ο Δρ Αγαθαγγέλου συνεχάρη, παράλληλα, τους διοργανωτές της ημερίδας, την Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ), την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου και το Εθνικό Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης για την πρωτοβουλία τους να αναδείξουν ένα τόσο ουσιαστικό θέμα.
Όπως σημείωσε, τέτοιες πρωτοβουλίες συμβάλλουν ουσιαστικά στην προώθηση μιας νέας κουλτούρας στην υγεία, όπου ο ασθενής βρίσκεται στο επίκεντρο και ο ιατρός έχει τον χρόνο και τη δυνατότητα να επιτελεί τον ρόλο του με τρόπο ανθρώπινο και ουσιαστικό.
Η εσπερίδα «Προσωποκεντρική Φροντίδα Υγείας» διοργανώθηκε από την Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ), την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου και το Εθνικό Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης και Ποιότητας Υπηρεσιών Υγείας, με τη στήριξη του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου.
Στόχος της ήταν να αναδείξει τη σημασία της προσωποκεντρικής προσέγγισης στη σύγχρονη ιατρική, δίνοντας έμφαση στη συμμετοχή του ασθενούς, στη βιοηθική διάσταση της φροντίδας, στην ποιότητα των υπηρεσιών υγείας και στην ανάπτυξη πολιτικών που ενισχύουν μια πιο ανθρώπινη και αποτελεσματική παροχή υπηρεσιών.
Στο πλαίσιο της ημερίδας συμμετείχαν ο Υπουργός Υγείας κ Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, η Υφυπουργός Πρόνοιας κα Κλέα Παπαέλληνα, εκπρόσωποι της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, ο Πρόεδρος της ΟΣΑΚ κ. Πάμπος Παπαδόπουλος, ο Επίτιμος Πρόεδρος της ΟΣΑΚ, κ. Μάριος Κουλούμας, ο Συνήγορος του Ασθενή κ. Μάριος Χαραλαμπίδης, η Γενική Διευθύντρια του ΟΑΥ κα Έφη Καμμίτση, ο Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Βιοηθικής Καθ. Κωνσταντίνος Φελλάς, επιστήμονες, ακαδημαϊκοί και επαγγελματίες υγείας, ενώ παρουσιάστηκαν εισηγήσεις για τον ρόλο του ιατρού, την εφαρμογή της προσωποκεντρικής φροντίδας στο ΓεΣΥ, τις βιοηθικές προεκτάσεις, την εμπειρία των ασθενών και τη μέτρηση της ποιότητας στις υπηρεσίες υγείας.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση και την παρουσίαση κοινής διακήρυξης / εγγράφου πολιτικής για την προώθηση της προσωποκεντρικής φροντίδας υγείας στην Κύπρο.