Οι πρόσφατες εξελίξεις στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας επιβεβαιώνουν, με τον πλέον ανησυχητικό τρόπο, ότι ο σχεδιασμός του Ο.Κ.Υπ.Υ. έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο.
Οι δομές λειτουργούν υπό καθεστώς ασφυκτικής πίεσης, με υπερπληθυσμό ασθενών, αυξημένες ανάγκες φροντίδας και προσωπικό που καθημερινά υπερβαίνει τα όρια των αντοχών του για να διατηρήσει την ασφαλή λειτουργία των υπηρεσιών. Αντί όμως να δοθούν ουσιαστικές λύσεις, οι εξελίξεις καταδεικνύουν διαδοχικές αποσπασματικές παρεμβάσεις και μια συνεχή προσπάθεια διαχείρισης της κρίσης αντί της αντιμετώπισης των αιτιών της.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ο σχεδιασμός σε επίπεδο κτηριακών υποδομών δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Αντί ενός οργανωμένου και βιώσιμου μοντέλου λειτουργίας, ο Οργανισμός οδηγείται σήμερα σε έκτακτο σχέδιο μετακίνησης υπηρεσιών, επιβεβαιώνοντας ότι ο αρχικός σχεδιασμός δεν ανταποκρινόταν στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας. Οι έκτακτες λύσεις δεν μπορούν να υποκαθιστούν τον ορθό προγραμματισμό.
Την ίδια στιγμή, παραμένει άλυτο ένα ακόμη θεμελιώδες ζήτημα: η διοικητική και επιστημονική ηγεσία των υπηρεσιών. Η θέση του Διευθυντή όχι μόνο παραμένει ουσιαστικά ακάλυπτη, αλλά έχει αφαιρεθεί από τους ιατρούς, αποδυναμώνοντας τον θεσμικό ρόλο της ιατρικής ηγεσίας σε έναν κατεξοχήν κλινικό και εξειδικευμένο τομέα. Αντί της έγκαιρης ολοκλήρωσης των διαδικασιών πλήρωσης της θέσης με μόνιμη λύση, επιλέχθηκαν διαδοχικές παρατάσεις και προσωρινές διευθετήσεις. Σήμερα, η αναπλήρωση έχει ανατεθεί στον Οικονομικό Διευθυντή του Ο.Κ.Υπ.Υ., ο οποίος καλείται ταυτόχρονα να ανταποκριθεί και στις ιδιαίτερα απαιτητικές αρμοδιότητες της δικής του θέσης.
Το ζήτημα δεν αφορά τα πρόσωπα. Αφορά τη φιλοσοφία διοίκησης που επιλέγει ο Οργανισμός. Οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας δεν μπορούν να στερούνται μόνιμης ιατρικής ηγεσίας ούτε να διοικούνται με προσωρινές λύσεις. Πρόκειται για έναν από τους πλέον ευαίσθητους τομείς του δημόσιου συστήματος υγείας, όπου η επιστημονική καθοδήγηση, η διοικητική συνέχεια και η αποκλειστική ενασχόληση της ηγεσίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή και ποιοτική παροχή υπηρεσιών.
Η ΠΑ.ΣΥ.Κ.Ι καλεί τον Ο.Κ.Υπ.Υ. να εγκαταλείψει τη λογική των προσωρινών διευθετήσεων και να αναλάβει επιτέλους τις ευθύνες του. Απαιτείται άμεση αναθεώρηση του μοντέλου διοίκησης των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, επαναφορά της θέσης του Διευθυντή ως ιατρικής θέσης, πλήρωση της θέσης μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών, ουσιαστική ενίσχυση της στελέχωσης και επανεξέταση του κτηριακού σχεδιασμού με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας.
Οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας δεν μπορούν να λειτουργούν με διαρκείς αυτοσχεδιασμούς. Οι ασθενείς, οι οικογένειές τους και οι επαγγελματίες υγείας δικαιούνται ένα σύστημα που να βασίζεται στον επιστημονικό σχεδιασμό, στη θεσμική σταθερότητα και στη λογοδοσία. Η διαχείριση της κρίσης δεν μπορεί να αποτελεί στρατηγική διοίκησης.
Δ.Σ. ΠΑ.ΣΥ.Κ.Ι.